Ontwikkeling RUD's

Op 18 oktober heeft er in Zenderen een bestuurlijke werkconferentie plaatsgevonden met als thema uitvoering VROM taken. In deze conferentie is terugkoppeling gegeven over de resultaten van de Quickscan die in augustus 2010 is uitgevoerd onder de Overijsselse partners. Geconcludeerd kan worden dat geen enkele organisatie zelfstandig voor 100% kan voldoen aan de criteria. Samenwerking is dan ook noodzakelijk.
In Twente is deze zomer het model voor een netwerk RUD ontwikkeld. In dit model zullen organisaties intensief gaan samenwerken bij de uitvoering van taken ten aanzien van vergunningverlening en handhaving. Belangrijke elementen in deze samenwerking zijn een afstemming van de programmering en een marktmeester om capaciteit en werkvoorraad bij elkaar te brengen.
Op de werkconferentie wordt deze ontwikkeling als kansrijk gezien. Er is afgesproken dat in zowel Twente als IJsselland voor het einde van het jaar een plan van aanpak wordt uitgewerkt voor een pilot in de eerste helft van 2011. In juni 2011 zullen deze pilots worden geëvalueerd. De aftrap voor deze projecten zal op 18 november in Twente en op 25 november in IJsselland plaatsvinden. Het verslag van de conferentie van 18 oktober kan u hier downloaden.

In de bestuurlijke begeleidingscommissie 'RUD-ontwikkelingen', ingesteld tijdens de conferentie 'Mooi Rivier' van 10 juni, is afgesproken dat alle gemeenten een brief krijgen met het verzoek om voor 1 september een zelfanalyse/quick-scan uit te voeren. In de brief, die is ondertekend door de voorzitters van de bestuurlijke regionale handhavingsoverleggen (BRHO's), wordt verwezen naar de onderstaande hulpmiddelen:
* zelfanalyse/quick-scan;
* KPMG-kwaliteitscriteria, versie 2.0 (deel A en deel B);
* Basistakenpakket, versie 2.1 van 1 mei 2010.

Een ambtelijke werkgroep zal, op basis van de uitkomsten van de diverse zelfanalyses/quick-scans, een nadere analyse uitvoeren. Deze analyse wordt toegezonden aan de hiervoor genoemde bestuurlijke begeleidingscommissie.

Bestuurlijk gezien zijn er geen belemmeringen meer voor de vorming van Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD's). Dat is de belangrijkste uitkomst van een op 24 juni 2010 gehouden Bestuurlijk Overleg (BO) tussen het IPO, de VNG, de Unie van Waterschappen, de Minister van Justitie en de Minister van VROM. De deadline voor het maken van de definitieve plannen per regio verschoven van juli 2010 naar oktober 2010. In het BO werden conclusies getrokken naar aanleiding van het zgn. Zeister Beraad. Concreet houden deze bestuurlijke conclusies in dat:

Er ruimte is voor regionaal maatwerk uitgaande van de volgende randvoorwaarden: een RUD heeft voldoende kritische massa, afstemming met OM en politie is geborgd en er is overeenstemming tussen betrokken gemeenten en provincie;
De kwaliteitscriteria van december 2009 worden gebruikt als referentiekader voor de zelfevaluatie door gemeenten en voor de beoordeling of een RUD voldoende robuust is.
Aan het basistakenpakket (werkdocument 2.0) zijn de niet- academische ziekenhuizen en enkele categorieën inrichtingen met koelvriesinstallaties toegevoegd;
Er wordt een onafhankelijk 'bestuurlijk boegbeeld' aangesteld. Op korte termijn zal een kandidaat voor deze functie bekend worden gemaakt;
Gemeenten na de inwerkingtreding van de Wabo de bestuursrechtelijke milieuhandhaving en het milieutoezicht bij de dan voormalige provinciale inrichtingen - in lijn met de gedachten achter de package deal - aan de provincies laten zolang er geen 'landsdekkend netwerk' van RUD's is. Daarmee wordt dubbele handhaving in situaties waarin een verklaring van geen bedenkingen van GS is vereist, voorkomen.

De uitkomsten van het BO worden in een brief aan de Eerste en Tweede Kamer verwoord. De VNG zal hierover een Ledenbrief laten uitgaan. Voor meer informatie zie www.uitvoeringmetambitie.nl, 'werkconferentie Zeister Beraad'.

De Overijsselse portefeuillehouders hebben, op initiatief van de provincie Overijssel, 10 juni gesproken over de recente RUD-ontwikkelingen. Hierbij is ondermeer afgesproken dat een (nieuwe) bestuurlijke begeleidingsgroep (samenstelling) zich gaat buigen over de randvoorwaarden van de samenwerking. Uitgangspunt is dat van onderop verder invulling wordt gegeven aan de ontwikkeling van nieuwe VTH-samenwerkingsvormen. De bestuurlijke begeleidingsgroep zal, ondermeer tijdens een eerste bijeenkomst op 24 juni, kaders aangeven over:

Vervolgens zal de gemeentesecretarissen worden gevraagd om op basis van de gestelde kaders een concreet Plan van Aanpak uit te werken voor de eigen organisatie, dat medio 1-1-2011 gereed dient te zijn. Het verslag van de bestuurlijke conferentie van 10 juni is hier te downloaden.

Tijdens een goed bezochte bijeenkomst op 18 mei werd uitgebreid stil gestaan bij het ‘Zeister beraad’ (werkconferentie IPO, VNG, UvW, OM en VROM) en het ‘onderhandelingsproces’ dat heeft geleid tot de ‘Zeister-slotverklaring’ (presentatie). Alle aanwezigen werd duidelijk, ondermeer gelet op de aangenomen Kamermoties, dat het proces om te komen tot een verbetering binnen de vergunningverlening en handhaving niet stil kan worden gezet. Verder werd helder dat documenten zoals de aangepaste KPMG-kwaliteitscriteria (versie 2.0) en het basistakenpakket RUD (versie 2.1) de status van referentiedocument hebben. Ze bieden geen blauwdruk en afwijken, op basis van goede argumenten, is mogelijk.

Een gedegen analyse van de eigen organisatie, op basis van genoemde referentiedocumenten, werd raadzaam geacht als voorbereiding op het overleg van de gemeentesecretarissen op 26 mei en het bestuurlijke overleg van de portefeuillehouders op 10 juni. Een aantal Twentse gemeenten heeft een format ontwikkeld dat gebruikt kan worden bij deze zelfanalyse. Het format is een afgeleid product van de BMC-quickscan.

Het verslag van de bijeenkomst is hier te downloaden.

Na de Eerste Kamer heeft de Tweede Kamer zich nu ook uitgesproken over het RUD-proces. Via de motie Boelhouwer c.s. wordt het kabinet gevraagd om vinger aan de pols te houden. In de motie wordt overwogen dat, als het bottom up proces niet leidt tot een structurele oplossing van de problemen, een wettelijke verplichting moet worden heroverwogen. Dit dus in afwijking van de hieromtrent aangenomen motie in de Eerste Kamer.

De Tweede Kamer vindt dat de kwaliteit van de uitvoering moet worden geborgd en met de koepels een route wordt afgesproken om tot een robuuste structuur van uitvoeringsdiensten in regio en gemeenten te komen. De uitvoering van het omgevingsrecht moet daarbij voldoen aan concrete kwaliteitseisen.

In Zeist zijn medewerkers van gemeenten, provincies, waterschappen en hun koepels, departementen, politie en OM op 31 maart en 1 april 2010 bij elkaar geweest om een gezamenlijke impuls te geven aan de samenwerking om verder te gaan met de ontwikkeling van de regionale uitvoeringsdiensten. Dit overleg heeft geresulteerd in een slotverklaring.

Provincies en gemeenten moeten zelf zorgen voor een goede kwaliteit van uitvoering en fragmentatie aanpakken.

In het debat in de Eerste Kamer op 9 maart was al een duidelijke ontkoppeling gemaakt tussen de Wabo en RUD-ontwikkeling. Die ontkoppeling is door de minister in haar brief van 16 maart jl. nog eens bevestigd.

De Eerste Kamer heeft gisteren (kamerbreed) een motie aangenomen waarin is gesteld dat de regering de realisatie en vormgeving van een regionale uitvoeringsstructuur niet bij wet dient op te leggen. Daarbij is aangegeven dat "het primaat bij de gemeenten moet liggen om samen met de provincie inhoud, schaal en vorm van samenwerking, bijvoorbeeld in een regionale uitvoeringsdienst, te kiezen, en dat de regering daar geen hypotheek op mag leggen." De gemeenten en provincies moeten de ruimte en gelegenheid krijgen om zelf uitvoering te geven aan hun verantwoordelijkheden voor de invoering van de Wabo.

De Eerste Kamer geeft daarnaast in de motie aan dat de gemeenten en de provincies de verantwoordelijkheid hebben om een goede kwaliteit van de besluitvorming inzake vergunningverlening en handhaving te waarborgen. Voor de fragmentatie bij milieutoezicht-/handhaving en de vrijblijvendheid in de samenwerking, informatie-uitwisseling en uitvoering moet een oplossing worden gevonden. Omdat de verantwoordelijk van de uitvoering van de Wabo bij de gemeenten en de provincies liggen moeten ook zij zorgen voor een goede kwaliteit van uitvoering. Hoe ze dit organiseren is aan hen en mag dus niet wettelijk worden bepaald (autonome positie).

Lees hier verder over de ontwikkelingen rond de Wabo.

Dit hebben Gedeputeerde Staten van Overijssel aan de minister van VROM laten weten.

Begin november hebben GS per brief een voorstel over twee aspecten (werkgebied en juridische vormgeving) van deze regionale uitvoeringsdiensten in Overijssel aan de gemeentebesturen en de besturen van de waterschappen toegezonden, met het verzoek om uiterlijk 1 december aan te geven of deze besturen met het voorstel konden instemmen. GS hebben nu de reacties van de gemeenten en waterschappen verwerkt in een brief aan minister Cramer van VROM.

Ze geven aan dat in Overijssel twee werkgebieden (Twente en IJsselland) kunnen komen en dat onderzocht wordt, met een businesscase, of het wenselijk is om tot één werkgebied te komen. Voor de juridische vormgeving voor een uitvoeringsdienst is nadrukkelijk aangegeven dat de bestuurlijke lasten zo gering mogelijk moeten zijn. Daarvoor zijn twee opties aan de orde: een openbaar lichaam volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen, of een openbare stichting. Voor het mogelijk maken van die laatste vorm is een voorziening in de wet nodig; GS vragen aan de minister om zo’n wettelijke bepaling te gaan maken.

Aanleiding
In juni 2009 heeft het kabinet, in overleg met VNG en IPO, een standpunt bepaald over de wijze waarop de toekomstige uitvoering van de VROM-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) er uit zal moeten zien. Onderdeel van dat standpunt is het realiseren van regionale uitvoeringsdiensten die een deel van het takenpakket (met name de meer specialistische en minder frequent voorkomende taken) moeten gaan uitvoeren ten behoeve van de colleges van B&W en GS.

Per brief d.d. 3 november jl. heeft GS van Overijssel, op basis van besprekingen hierover in de bestuurlijke stuurgroep, aan de gemeenten en waterschappen een voorstel over de juridische vormgeving van de uitvoeringsorganisaties en het werkgebied gedaan.

Voorgesteld wordt:
1. wat de werkgebieden betreft uit te spreken dat in Overijssel de mogelijkheid van twee werkgebieden (territoriaal overeenkomend met de beide veiligheidsregio's Twente en IJsselland) én de mogelijkheid van één werkgebied (samenvoeging van beide veiligheidsregio's) nader worden onderzocht, aan de hand van de businesscase die voor beide varianten zal worden opgesteld;

2. wat de juridische vormgeving betreft, vanuit de behoefte aan de meest doelmatige en minst bestuuriijk belastende constructie, uit te spreken dat zowel de uitwerking van een openbaar lichaam onder de Wet gemeenschappelijke regelingen in de lichte constructie, als de uitwerking van het model van de 'openbare stichting' als opties worden gezien, en daartoe de minister te vragen de vorm van een openbare stichting mogelijk te gaan maken.

Het voorstel is nader toegelicht en besproken tijdens de BRHO’s van 5 november (IJsselland) en 19 november (Twente).

Naar aanleiding van de nadere kabinetsreactie is door de provincie, tijdens de bestuurlijke regionale handhavingsoverleggen van 25 juni en 2 juli 2009, een gewijzigde aanpak (conceptprojectplan) voorgesteld. De provincie wil met deze nieuwe aanpak invulling geven aan de regierol die haar is toegedeeld in de nadere kabinetsreactie (package-deal) en de nadere kabinetsreactie.

Agenda Seph 2011

Ontwikkeling RUD's

Pilots Netwerk RUD in Twente en IJsseland

Zelfanalyse/quick-scan gemeenten

Vooral doorgaan op de gezamenlijke weg (bron: Uitvoering met ambitie 29 juni ’10)

Bestuurlijke conferentie 'Mooi Rivier' (17 juni)

Bijeenkomst gemeenten en RUD's (19 mei)

Motie Boelhouwer Wabo-debat Tweede Kamer (27 april)

Werkconferentie resulteert in gezamenlijke slotverklaring (6 april 2010)

Motie Eerste Kamer: RUD's niet bij wet opleggen (24 maart 2010)

In Overijssel worden twee, en mogelijk een, Regionale Uitvoeringsdienst(en) gerealiseerd (december 2009)

Voorstel GS Overijssel voor juridische vorm RUD's en het werkgebied (10 november 2009)

Regierol provincie (juni 2009)